Maria Montessori, włoska lekarka i pedagog, stworzyła wyjątkowe podejście do edukacji dzieci. Skupiała się na ich naturalnym rozwoju, samodzielności i szacunku. Jej metody zrewolucjonizowały wychowanie w XX wieku i są cenione na całym świecie do dziś.
Simone Davies, nauczycielka Montessori w Jacaranda Tree w Amsterdamie oraz autorka książek „Montessori od narodzin” i „Montessori w twoim domu”, podzieliła się na swoim blogu The Montessori Notebook dekalogiem Montessori.
Tekst ten pochodzi z publikacji „Around the Child” z 1957 roku, przygotowanej przez Stowarzyszenie Montessorian w Kalkucie.
Choć dekalog nie został napisany bezpośrednio przez Marię Montessori, stanowi esencję jej głównych idei. To wartościowe źródło inspiracji dla rodziców i nauczycieli.
Dekalog Montessori
Oto 10 kluczowych (i jednocześnie inspirujących) przykazań Montessori. Pomagają stworzyć atmosferę sprzyjającą rozwojowi dziecka, niezależnie od tego, czy jesteśmy w domu, czy w szkole. Może z nich więc skorzystać zarówno nauczyciel, jak i rodzic.
- Nigdy nie dotykaj dziecka, chyba że samo cię o to poprosi (w jakiejkolwiek formie).
- Nie mów o nim źle, ani w jego obecności, ani pod jego nieobecność. Skup się na tym, co w nim dobre.
- Dbaj o otoczenie. Ucz właściwego używania rzeczy i pokazuj, gdzie są przechowywane.
- Pomagaj dziecku nawiązać relację z otoczeniem. Gdy to się stanie, bądź obecny, ale pozwól mu działać samodzielnie.
- Zawsze bądź gotów odpowiedzieć na jego wezwanie. Słuchaj i reaguj, gdy się do ciebie zwraca.
- Szanuj jego błędy, nie poprawiaj go od razu. Powstrzymaj jednak działania, które są szkodliwe lub niebezpieczne.
- Uszanuj, gdy odpoczywa i obserwuje innych. Nie przeszkadzaj mu ani nie zmuszaj do działania.
- Pomóż mu znaleźć zajęcie, jeśli sam nie może go znaleźć.
- Cierpliwie powtarzaj prezentacje dziecku, które wcześniej je odrzuciło. Ucz i wspieraj je w pokonywaniu trudności. Bądź obecny z troską i łagodnością.
- Traktuj dziecko z szacunkiem i oferuj mu to, co w tobie najlepsze.
Dekalog Montessori to zbiór zasad podkreślających znaczenie szacunku, cierpliwości i miłości w wychowaniu. Stosując je na co dzień, rodzice i nauczyciele mogą stworzyć środowisko sprzyjające naturalnemu rozwojowi dziecka. Nasze podejście ma ogromny wpływ na przyszłość młodego człowieka. Dając dzieciom to, co w nas najlepsze, budujemy solidne fundamenty dla ich dalszego rozwoju.
A Ty?
Która z zasad Montessori jest dla Ciebie najważniejsza? Czy stosujesz je w swoim życiu rodzinnym lub zawodowym? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach 🙂
Dekalog Montessori — najczęstsze pytania
Czym jest dekalog Montessori?
To dziesięć zasad opisujących, jak dorosły ma się zachowywać wobec dziecka, żeby nie przeszkadzać jego rozwojowi. Nie są to wskazówki dydaktyczne, tylko reguły postawy — dlatego działają tak samo w klasie, jak i w domu.
Wspólny mianownik całej dziesiątki to szacunek, cierpliwość i powściągliwość dorosłego: mniej wtrącania się, więcej obecności. W praktyce dekalog jest listą rzeczy, których dorosły ma nie robić — nie dotykać bez zaproszenia, nie mówić źle o dziecku, nie poprawiać od razu, nie przerywać odpoczynku.
Czy dekalog Montessori napisała Maria Montessori?
Nie — i warto to wiedzieć, bo w internecie krąży jako jej cytat. Tekst pochodzi z publikacji „Around the Child” z 1957 roku, przygotowanej przez Stowarzyszenie Montessorian w Kalkucie.
Spopularyzowała go Simone Davies, nauczycielka Montessori z Jacaranda Tree w Amsterdamie i autorka książek „Montessori od narodzin” oraz „Montessori w twoim domu”, publikując go na blogu The Montessori Notebook. Dekalog nie wyszedł spod pióra Marii Montessori, ale stanowi esencję jej idei.
Co znaczy „szanuj błędy dziecka, nie poprawiaj go od razu”?
Że błąd jest częścią uczenia się, a natychmiastowa korekta odbiera dziecku szansę na zauważenie go samemu. Dorosły ma się w tym momencie powstrzymać — nie dlatego, że błąd jest bez znaczenia, tylko dlatego, że dziecko musi mieć czas, żeby do niego wrócić.
⚠ Zasada ma wyraźną granicę, zapisaną w samym dekalogu: powstrzymujemy działania szkodliwe lub niebezpieczne. Cierpliwość dotyczy pomyłek, nie ryzyka.
Jak stosować dekalog Montessori w domu?
Najprościej zacząć od trzech zasad, które nic nie kosztują, a zmieniają codzienność. Nie dotykaj dziecka, dopóki samo o to nie poprosi — w jakiejkolwiek formie. Nie mów o nim źle, ani przy nim, ani za jego plecami; skup się na tym, co w nim dobre. Nie przerywaj, gdy odpoczywa albo obserwuje innych — to też jest praca.
Reszta to obecność bez przejmowania inicjatywy: pomóż znaleźć zajęcie, jeśli dziecko samo go nie znajduje, cierpliwie wracaj z propozycją, którą wcześniej odrzuciło, i zawsze reaguj, gdy się do Ciebie zwraca. Zadbaj też o otoczenie — pokaż, jak używać rzeczy i gdzie je odkładać.
Czytaj więcej:
Blog świetnie tłumaczy zasady Montessori! Czytając o dekalogu, zastanawiam się, jak najlepiej zacząć stosować te zasady w domu. Którą radzicie wybrać na początek? Fajnie byłoby mieć praktyczny przykład. Dzięki!